الحلال و الحرام » ، تأليف محقّق نراقى ؛ همان‌گونه كه از نام آن پيداست هر چند بعضى از قواعد فقهى را در بر دارد ، ولى تمام قواعد را ذكر نكرده ، و مختص به بيان قواعد فقهى هم نيست . از تمام آن‌چه گفتيم نتيجه مىگيريم كه در كتاب‌هاى ما ، كتابى كه در بردارنده تمام قواعد مهم فقهى باشد و به گونه‌اى شايسته قواعد فقهى را در آن‌ها مطرح كرده باشد ، وجود ندارد . به همين خاطر شكى براى من باقى نماند كه قيام به اين امر مهم - با جمع آورى آن قواعد در مجموعه‌اى مستقل ، و بحث شايسته در مورد آن - خدمتى است به علم و اهل علم ؛ بنابراين با كمىِ بضاعت ، اقدام به آن كرده و از خداوند متعال تقاضاى توفيق و راهنمايى در اين راه دارم ، و عاجزانه از او مىخواهم كه ياريم نمايد تااين كار را به پايان رسانده ، و آن را ذخيره‌اى براى اين‌جانب و مايهء تذكّرى براى غير من قرار دهد ، إن‌شاءاللَّه ؛ ( انّه خير ناصر و معين ) . هر چند قواعد فقهى كه در ابواب مختلف فقه به آن استناد مىشود بسيار زياد است ، ولى ما در اين كتاب از مهم‌ترين آن‌ها بحث خواهيم كرد ، و آن‌ها 30 قاعده‌اند ، كه به ترتيب اهميّت به شرح ذيل خواهد بود : 1 . قاعدهء لا ضرر . 2 . قاعدهء لا حرج . 3 . قاعدهء صحت .